
λόγος πατέρα Ανανία Κουστένη,
…
Καί κάτι ἄλλο. Γιά νά μήν κατηγοροῦμε, παιδιά. Νά μήν κατηγοροῦμε. Μποροῦμε νά κάνουμε τό καλό, νά τό κάνουμε. Δέν μπορεῖς; Ἄσ’ το. Φύγε. Μήν κάνεις τό κακό. Μή σέ νικάει τό κακό…
Ἦταν πάλι ἕνας ἀσκητής, που ’χε κι αὐτός ἕνα μαθητή, Διακονητή. Ὁ ἀσκητής εἶχε μιά ἀδυναμία. Δέν τήν ἀναφέρει. Ποιός ξέρει τί ἔκανε, ἔπινε; Τί νά κάνουμε; Ἄνθρωπος πού πίνει, παιδιά, ἔχει εὐαισθησία καί στενοχώρια. Νά προσέχετε. Καί θέλει νά ξεφύγει.
Μήν τούς παρεξηγοῦμε εὔκολα τούς ἀνθρώπους. Ἐγώ καμμιά φορά συγχωρῶ καί αὐτούς πού παίρνουν ναρκωτικά. Ἔχουν φτάσει στό Ἀμήν. Δέν λέμε γι’ αὐτούς πού τό κάνουνε ἀπό μαγκιά ἤ ἀπ’ αὐτό, ἔ, κι αὐτοί ἄνθρωποι εἶναι. Ἀλλά ὑπάρχουν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δέν ἔχουν ἄλλη στιγμή. Καί ζητᾶνε μιά παρηγοριά. Πῶς λέει τό τραγουδάκι; «Εἶμαι μόνος δίχως ταίρι καί ζητῶ παρηγοριά.» Ἔτσι. Τό ταίρι, μ’ ὅλες τίς ἔννοιες. Τίς καλές ἔννοιες. Λοιπόν. Καί φτάνει κανείς μέχρι κεῖ πέρα. Μέχρι στό Ἀμήν.
Λοιπόν, εἶχε μιά ἀδυναμία καί ὁ μαθητής του τόν ἔβλεπε. Δέν τοῦ ’πε ποτέ τίποτα. Δέν εἶπε, «Να, δεν ντρέπεσαι; Ἀσκητής εἶσαι; Καί πίνεις;» Ἢ ὅ,τι ἄλλο. Δέν ξέρω τί ἔκανε. Δέν ἔχει σημασία αὐτό.
Τό ΄καψες τό τσιγάρο; Ἄσ’ το! Ἀπ’ τό κομμένο νά πίνεις! Λοιπόν. Χέ… χέ…
Ὁ πάτερ Παΐσιος, πού ’τανε ἐκεῖ στήν Παναγούδα… Τί σημαίνει Παναγούδα στά σλάβικα; Παναγίτσα. Παναγίτσα! Παναγίτσα! Εἶχε πάει ἕνας νεαρός, νά τόν δεῖ. Εἶχε ἀνάγκη μεγάλη. Καί βρῆκε τόν Γέροντα… Δέν τόν γνώριζε. Πρώτη φορά πήγαινε κεῖ πέρα τό παιδάκι. Τοῦ λέει, «Ποιόν θέλεις, παιδί μου;» «Θέλω τόν Γέροντα Παΐσιο.» «Δέν εἶναι ἐδῶ», λέει. «Ποῦ εἶναι;» «Ἔχει πάει νά ἀγοράσει τσιγάρα!»
Τί γελάς Πρόεδρε; «Ἔτσι τοῦ ’πε ὁ Γέροντας. Νά τόν δοκιμάσει. Νά δεῖ ποῦ βόσκει. Τί λογισμό ἔχει…
«Νά περιμένω;» λέει. «Νά περιμένεις», «Νά περιμένω!» Ἔκατσε τό παιδί μιά ὥρα, δύο, τόν εἶδε ὁ Γέροντας. Σοῦ λέει, «Τώρα τί νά τοῦ πῶ; Τήν ἔκανα τήν πατάτα! Τί νά τοῦ πῶ;» Τοῦ λέει, «Παιδί μου, σοῦ εἶπα ὅτι ἔχει πάει νά πάρει τσιγάρα ὁ Γέροντας. Ἐγώ εἶμαι ὁ Γέροντας. Ἀλλά σοῦ ‘πα ἔτσι, γιά νά σέ δοκιμάσω. Νά δῶ τί θά κάνεις.»
«Λέει, «Γέροντα», τοῦ λέει, «τί μέ νοιάζει ἐμένα ἄν καπνίζεις ἐσύ ἤ ὄχι. Ἐμένα ἕνα μέ νοιάζει. Νά σοῦ μιλήσω, νά σοῦ πῶ αὐτό πού ἔχω, νά μέ βοηθήσεις!»
Τί ὡραῖος! Τί ὡραῖος! Κάνει τόν ἀγαθό λογισμό, πού ‘ναι ὁ Θεός ὁ ἴδιος εἶναι ἕνας ἀγαθός λογισμός. Εἶναι Ἀγαθός καί Φιλάνθρωπος ὁ Θεός! Τί ὡραῖο!
Λοιπόν, ἐπί δώδεκα ἔτη συνέβαινε αὐτό τό πράγμα. Κι ὁ ἄλλος ποτέ, ὄχι μόνο δέν τοῦ εἶπε, δέν τοῦ ἔκανε οὔτε ὑπαινιγμό.
Καμιά φορά οἱ ὑπαινιγμοί εἶναι χειρότεροι ἀπό τό νά πεῖς στόν ἄλλο τήν ἀλήθεια. Τελειώνεις μία κι ἔξω. Ἀλλοιῶς τόν μαχαιρώνεις συνεχῶς…
Κι ἐπάνω στά δώδεκα χρόνια, ὁ Θεός φώτισε τόν Γέροντα, τοῦ πῆρε αὐτό τό κακό, γιατί ἄν δέν ξημερώσει στήν ψυχή μας μετάνοια, δέν φεύγει τίποτα. Οὔτε εἴμαστε ἱκανοί νά βγάλουμε τίποτα. Οὔτε τό παραμικρό. Θά κάνουμε ὅσο ἀγώνα, κι ὁ Θεός, βλέποντας τόν ἀγώνα, μᾶς τό παίρνει…
Τότε κατάλαβε! Κι ἄρχισε νά κλαίει. Πῶς λέει ὁ Γκαῖτε, ὁ δικός μας; «Στήν ψυχή, σάν ξημερώσει, τό φῶς τοῦ ἥλιου ἄς πάει νά σβήσει.» Ὅταν ἔλθει μετάνοια στήν ψυχή… Καί μετάνοια σημαίνει νά ξαναβρῶ τήν ἀγάπη, δέν εἶναι καταθλιπτικό συναίσθημα ἡ μετάνοια. Ἡ ἁμαρτία εἶναι καταθλιπτικό συναίσθημα.
Ἡ μετάνοια εἶναι νά ξαναβρῶ τήν ἀγάπη μου! Ποιά εἶναι ἡ ἀγάπη μου; Ὁ Θεός μου! Ὁ Θεός μου! Ἡ μεγαλύτερη ἔλλειψη τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ Θεός του! Γι’ αὐτό ψάχνουν τώρα νά βροῦν καί τό γονίδιο τοῦ Θεοῦ. Λοιπόν, Ναί! Ὁ Θεός του! Ἡ μεγαλύτερη ἔλλειψη εἶναι ὁ Θεός του! «Ὁ Θεός, ὁ Θεός μου, πρός Σέ ὀρθρίζω!» Σηκωνόταν τό πρωί ὁ ἄλλος καί γύρευε τόν Θεό του. Μίλαγε στόν Θεό του. Παρακαλοῦσε τόν Θεό του. Εὐχαριστοῦσε τόν Θεό του.
Καί τότε, νά ἐπανέλθω στόν Γέροντα καί νά τελειώσω… Πέρασε ἡ ὥρα! Ἕνα λεπτό ἔχουμε! Εὐτυχῶς! Εἶδες τί ὡραῖα πού περάσαμε; Καλά δέν ἤτανε;
Ἔκλαιγε καί χαιρότανε… Καί μετάνοια εἶναι νά βρῶ τόν Θεό μου καί τόν ἀδελφό μου! Ὅπως στήν «Παραβολή τοῦ Ἀσώτου.» Ἡ «Παραβολή τοῦ Ἀσώτου» εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ ἀνθρώπου! Τό δράμα τοῦ ἀνθρώπου! Καί ἡσυχάζει μόλις βρεῖ τόν Θεό του καί τόν ἀδελφό του! Ἔστω κι ἄν ὁ ἀδελφός του δέν τόν ἤθελε. Γιά τόν νεώτερο γιό μιλάω.
Ἦλθε ὁ ὑποτακτικός πού ἔλειπε, εἶχε πάει νά ψωνίσει, πέφτει στά πόδια του ὁ Γέροντας. Στά πόδια του ὁ Γέροντας! Μέχρι τότε ἔπεφτε ἐκεῖνος. Παρότι ὁ Γέροντας ἤτανε ἁμαρτωλός, ἐκεῖνος ἔπεφτε καί ζητοῦσε τήν εὐχή του.
Ἡ εὐχή δέν ἁμαρτάνει. Οὔτε ἡ ἱερωσύνη ἁμαρτάνει. Νά τό ξέρετε. Οὔτε ἡ Χριστιανική ἰδιότητα ἁμαρτάνει. Ὁ φορέας ἁμαρτάνει. Νά τά ξεχωρίζουμε αὐτά τά δύο, ἄν θέλετε! Καί νά τιμᾶμε τόν ἄνθρωπο. Καί νά τιμᾶμε τόν Χριστιανό. Καί νά τιμᾶμε τόν καθένα, ἔστω καί ἁμαρτωλόν ὄντα. Διότι τιμᾶμε στό πρόσωπό του τόν ποιήσαντα. Τόν Θεό. Γιατί ὁ ἄνθρωπος εἶναι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ καί ὁμοίωση…
Κι ὅταν, λοιπόν, δέν τιμᾶμε τόν ἄνθρωπο, τί λέει ὁ σοφός Σολομών; «Παροξύνουμε τόν ποιήσαντα». Ξέρετε τί σημαίνει παροξύνω καί παροξυσμός; Ξέρετε. Τόν ἐνοχλοῦμε ἔντονα τόν Θεό. Στενοχωριέται πολύ ὁ Θεός, ὅταν ἐμεῖς περιφρονοῦμε τόν ἄνθρωπο. Καί μάλιστα τόν ἁμαρτωλό ἄνθρωπο. Τό ἀπολωλός πρόβατον. Ὅπως κι οἱ γονέοι…
“Ἅμα ἕνα παιδί τους ἔχει ξεστρατίσει, ὅποιοι τὸν φροντίζουν τὸν γιό τους τὸν παραστρατημένο τί κάνουν; Τὸν ἀγαπᾶνε. Ἔτσι καὶ ὁ Θεός. Ὅταν φροντίζουμε τὰ παραστρατημένα παιδιά Του, μᾶς ἀγαπάει παραπάνω. Μᾶς ἔχει ὑποχρέωση. Τὸ καταλαβαίνετε; Ὑποχρεώνεται. Καὶ θὰ μᾶς πληρώσει Ἐκεῖνος, λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, γιὰ ὅλα ὅσα κάνομε στοὺς ἁμαρτωλοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ἀδελφούς μας, στὸν καθένα, στὴν ψυχή μας τὴν ἴδια…
Ἔπεσε κι ἔκλαιγε. «Παιδί μου», τοῦ λέει, «ἐσὺ εἶσαι Ἅγιος! Ἐσὺ εἶσαι ἀδελφός! Ἐσὺ εἶσαι πατέρας! Ἐσὺ εἶσαι Γέροντας καὶ ἂς εἶσαι νέος, παιδαγωγέ μου! Μ’ ἔσωσες, ἀδελφέ», τοῦ λέει. «Μ’ ἔσωσες, παιδί μου, μ’ ἔσωσες, «Τώρα ἦρθα στὸ φῶς! Ἔκανες τόσα χρόνια ὑπομονή! Μὲ βάσταξες τόσα χρόνια! Ἐσὺ εἶσαι λεβέντης! Σοῦ ὀφείλω χρέος ἀνεξόφλητον! Ὁ Θεὸς νὰ σὲ βάλει στὸν Παράδεισο!» Κι ἀγκαλιάστηκαν κι οἱ δυὸ καὶ κλαίγανε.
Ἔκανε ὑπομονὴ ὁ ὑποτακτικὸς κι ἔσωσε τὸν πατέρα του. Τὸν πνευματικό του πατέρα. Ἔτσι εἶναι. Ἡ ὑπομονή, ἡ ἀγάπη, ἡ ταπείνωση, ἡ διακριτικότητα, ὁ πολιτισμένος πολιτισμός, εἶναι σπουδαῖα πράγματα αὐτά.
Ἀλλὰ ἐδῶ πά’ νὰ τελειώσουμε, εἶναι ἀκριβῶς 45 λεπτά, μία διδακτικὴ ὥρα, ἔτσι! Ξέρω αὐτοὶ ποὺ βάλαν μία διδακτικὴ ὥρα! Παραπάνω δὲν ἀντέχει ὁ ἄνθρωπος. Ἀρχίζει καὶ κοιτάζει ρολόγια, κοιτάζει αὐτά, καὶ ἔχει δίκαιο. Θέλει νὰ βγεῖ.
Ὁ Γέροντας Ἀρσένιος ὁ Καππαδόκης, ὁ δάσκαλος τοῦ Γέροντος Παϊσίου, μάζευε ἐκεῖ πέρα στὰ Φάρασα τῆς Καππαδοκίας, ἐκεῖ εἶναι Ἑλληνισμός, νὰ δεῖτε, κρυμμένος, Ὀρθόδοξος Ἑλληνισμός, μάζευε τοὺς γέρους κάθε ἀπόγευμα, καὶ ποῦ νὰ πᾶνε; Στὴν ἐκκλησία. Καὶ τοὺς ἔκανε διδαχές. Κάθε μιὰ ὥρα τοὺς ἔβγαζε διάλειμμα. Τί σοφὴ ἡγεσία! Μπορεῖ νὰ θέλουν νὰ καπνίσουν, μπορεῖ νὰ θέλουν νὰ κατουρήσουν, γέροι ἤτανε, μπορεῖ νά…
Ὅλα αὐτά. Διότι, ἅμα περάσει ἡ ὥρα, ἀρχίζει μετὰ σὲ πιάνει νευρικότης. Κι ὅ,τι νὰ λέει ὁ ἄλλος, δὲν ἀκοῦς. Γι’ αὐτὸ λέει πάλι ὁ σοφὸς Σολομὼν καὶ νὰ κλείσω μ’ αὐτό, «Καλύτερα νὰ κάνομε λίγο μὲ εὐχαρίστηση, παρὰ νὰ κάνομε πολὺ μὲ γογγυσμό…»
Νὰ τὸ σταματήσουμε ἐδῶ πά’, εὐχαριστῶ καὶ τοὺς πατέρες καὶ τὸν ἀναγνώστη ἰατρὸ καὶ τὸν πρόεδρο τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ κράτους, κι ἐσᾶς ὅλους, ποὺ ’ρθατε καὶ σήμερα καὶ κάναμε αὐτὴ τὴν παρεούλα, καὶ τοὺς ἐπιτρόπους καὶ τὸν ψάλτη καὶ τὶς κυρίες, ποὺ μᾶς ἀνοίξαν, πολὺ σᾶς εὐχαριστῶ. Ἰδιαίτερα καὶ ἰδιαίτατα. Νὰ μᾶς ἔχει καλὰ ὁ Θεός, νὰ φυλάει τὶς ψυχές μας, τὶς οἰκογένειές μας, τὴν πατρίδα μας, κι ὅλη τὴν Οἰκουμένη, καὶ νὰ ἀναπαύει καὶ τοὺς πεθαμένους. Τὰ ὑπόλοιπα, σὺν Θεῷ, θὰ τὰ ποῦμε τὴν ἄλλη φορά.
Θὰ λειτουργήσουμε τὴν Κυριακὴ πάλι ἐκτάκτως, 8 τοῦ μηνός, νὰ γιορτάσουμε τὴν Ἁγία Κυριακή… Εἶναι ἡ ἀγαπημένη τοῦ Ἁγίου μας Νεκταρίου. Τέσσερα Ἁγιάσματα εἶχε στὴ Σουρωτὴ ἡ Ἁγία Κυριακή. Κι ἔβαλε καὶ τ’ ὄνομά της στὶς μοναχὲς ὁ Ἅγιος Νεκτάριος, καὶ τὴν ἀγαποῦσε. Νὰ χαρεῖ καὶ ὁ Ἅγιος! Κάνομε ἡμέρα Κυριακή, ἔτσι ποὺ ’ναι κι Ἀνάσταση, πού ’ναι καὶ μεγάλο, θὰ διαβάσομε καὶ τὸν Ἅγιο Προκόπιο, πού ’ναι ἀκριβῶς στὶς 8, μεγάλος αὐτὸς Ἅγιος καὶ Μάρτυς, εἶναι ἕνα παράλληλο τοῦ Ἀποστόλου
Παύλου, καὶ τὸν Ἅγιο Νεομάρτυρα Μιχαὴλ τὸν Κηπουρό, ἐπὶ Τουρκοκρατίας, 1771 ἢ ’70, τὸ ἴδιο εἶναι, ἐμαρτύρησε ἐδῶ στοὺς Στύλους τοῦ Ὀλυμπίου Διός. Στύλους! Κολόνες. Στῆλες εἶναι οἱ πλάκες. Μάλιστα. Ἀναστήλωσητῶν Εἰκόνων. Τὶς βάλαν σὲ πλάκες. Λοιπόν…Καὶ τὴν ἄλλη Τετάρτη, πρῶτα ὁ Θεός, θά ‘ναι ἡ τελευταία Τετάρτη σὲ κήρυγμα, καὶ τὴν μεθεπόμενη Κυριακή,15 τοῦ μηνός, θὰ κάνουμε τὴν τελευταία λειτουργία γιὰ τὸ Καλοκαιράκι. Θὰ σταματήσουμε καὶ θὰ ἐπανέλθουμε πάλι… 2 Σεπτεμβρίου, εἶναι ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου, ἡ μικρὴ γιορτή. Ἡ Ἀνακομιδή…
Πολὺ σᾶς εὐχαριστῶ, θερμά, θερμότατα, καὶ νά ‘στεκαλά. Καὶ ἂς ἀγαπᾶμε.Ἄς ψάλομε τὸν ἐθνικὸ ὕμνο τῆς Ἐκκλησίας καὶ νὰ φύγομε,
«Τῇ ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τὰ νικητήρια…»
Ἐξεφωνήθη τὴν 4η Ἰουλίου 2012
Αμήν,
απόσπασμα από λόγο του πατέρα Ανανία Κουστένη την Τετάρτη 4 Ιουλίου 2012,
Ο λόγος εμπεριέχεται στο βιβλίο ‘Γιορτή μέσα στον Πόνο’ με διακριτικό τίτλο ‘Δροσιά Καλοκαιρινή’,
την ευχή του πατέρα και αδερφού μας να ΄χουμε και τη μνήμη του βίου και του λόγου του,
